مراسم نكوداشت مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمين استاد "علي دواني" محقق و پژوهشگر تاريخ اسلام روز پنجشنبه در سالن اجتماعات مدرسه علميه دارالشفاي قم برگزار شد.

در اين نکوداشت كه به همت انجمن تاریخ پژوهان و همکاری بعضی از نهادهای اجرایی با محوريت معرفي ابعاد شخصيتي و بررسي آثار، ديدگاه‌ها و ابتكارات آن مرحوم ترتيب يافته بود، برخي اساتيد حوزه و دانشگاه طي سخناني ياد آن پژوهشگر اسلامي را گرامي داشتند.

در ابتدای این مراسم، حجت‌الاسلام‌ بارانی دبیر نکوداشت علامه بیان داشت: انجمن تاریخ پژوهان با همکاری بعضی از نهادهای اجرایی این نکوداشت را برگزار کرد.

مسئول انجمن تاریخ پژوهان گفت: علامه دوانی خدمات و آثار زیادی داشته است و در زمینه تاریخ معاصر، تاریخ روحانیت، تاریخ اسلام و تراجم نگاری و بسیاری دیگر از موضوعات، به نگارش پرداخته است و این در زمانی بود که از یک سو کسی در حوزه به نویسندگی اقدام نمی‌کرد و از سوی دیگر به تحقیق در زمینه تاریخ بهاء داده نمی شد و حتی تحقیر نیز می گردید. اما ایشان به دلیل نیاز حوزه و جامعه در آن به این مسایل توجه نموده و ایثارگری کردند و با اقدامات چنین شخصیت هایی زمینه برای انقلاب اسلامی فراهم گردید؛ از این رو انجمن برای خود لازم دید که از یک پیش کسوت تاریخ در حوزه تجلیل شود و خدا را شکر با پشتیبانی مراکز علمی و اجرایی متعددی مواجه شده و همه مراکز در برگزاری این نکوداشت سهیم هستند.

وی درپایان بیان کرد: حدود 50 مقاله به دبیرخانه نکوداشت ارسال شده که از میان آن ها 17 مقاله برگزیده شده و شش مقاله برتر در نکوداشت ارائه خواهد ‌شد.

در ادامه حجت‌الاسلام ‌والمسلمین ربانی رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم گفت: این نکوداشت، بخشی از حقوق بزرگانی است که می‌تواند برای نسل جوان و طلاب سازنده باشد.

وی به نقش تاریخ در قرون متاخر اشاره کرد و خاطر نشان ساخت: در گذشته حوزه های علمیه شیعه به امر تاریخ خیلی کمتر می پرداختند با اینکه آیاتی از قرآن و روایات اهل بیت(ع) بر این مسأله تأکید دارند.

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سید حسن ربانی گفت: علامه دوانی عارف و آگاه به زمان بود و مسائل پیرامون خود را می‌شناخت و با توجه به محیط و زمان خود تصمیم گرفت که چگونه از مکتب اهل بیت و شیعه دفاع کند. وی بیان کرد: ایشان توانست به خوبی خلاء را تشخیص دهد ودر این میان دو محور اساسی منبر و قلم را انتخاب کرد و هر دو در اطلاع رسانی و دفاع از حریم اهل بیت(ع) مؤثر بودند.

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم گفت: مسئله شناخت زمان یکی از مشکلات حوزه است و امروزه با همه تحولات و پیشرفتها در حوزه هنوز آگاهی زمان به عنوان یک محور مطرح نیست. امروز آگاهی به زمان و شناخت آن باید به عنوان یک محور اصلی مورد توجه قرار گیرد.

رييس دفتر تبليغات نيز در اين مراسم گفت: باید نکوداشت ها و جلسات افزایش یابد و انتظاری که از انجمن ها می رود برگزار کردن این مراسم می باشد. جامعه نیاز مبرم به این مراسم ها دارد و باید با تحلیل صحیح و رمز و راز و روش های موفق موفق از این مراسم ها الهام بگیریم .

حجت الاسلام ربانی ادامه داد: استاد دوانی سخنران توانا و خطیب ارزشمندی بود که هر جا که می رفت موثر بود و یکی از سخنرانان مشهور و نویسندگان و عناصر موفق زمان بود.

در این مراسم حضرت آيت الله جعفر سبحاني از اساتيد برجسته حوزه علميه قم در اين مراسم به تجليل از شخصيت برجسته مرحوم علي دواني پرداخت و گفت: ايشان تنها يك تاريخ نگار نبود بلكه تاريخ نما بود يعني تاريخ را آنچنان مجسم مي‌كرد كه انگار خودش در زمان واقعه بوده است.

وي افزود: آقاي دواني علاوه بر بيان تاريخ، علل حوادث و نتايج آن را نيز مورد بررسي قرار مي‌داد كه اين مساله از ويژگي‌هاي اين استاد و پژوهشگر تاريخ اسلامي بود.

آيت الله سبحاني بااشاره به ديگر ويژگي‌هاي استاد دواني، گفت: مرحوم دوانی از مورخینی بود که از تاریخ اهل‌بیت (ع) آگاهی کامل داشت و از آنجا که مجهز به سلاح قلم و بیان بود و با اين دو قدرت توانست افراد بسياري را جذب كرده و آثار فراواني را نيز بر جاي گذارد.

وي افزود: آن مرحوم منبرش اهل بيتي وانقلابي همچنين قلمش ، قلم الهي و ولايي بود.

وي گفت: از بعد ديگر نيز بايد گفت او در نوشتن آثارش تحت تاثير موج و افكار روز قرار نداشت و تنها براساس واقعيات حركت مي‌كرد.

وي با اشاره به اينكه همراه آن مرحوم از ابتداي شكل‌گيري نهضت امام خميني (ره) بوده، گفت: كتاب ايشان در خصوص تاريخ انقلاب واقع بينانانه و فارغ ازاظهار نظر نويسنده مي‌باشد.

ایشان در خصوص آثار ایشان فرمودند: مرحوم دوانی از جمله تاریخ شناسان واقع بین بود که نوشته‌ها و كتاب‌هاي ايشان به خاطر ويژگي‌هاي خاص آن هميشه مورد تقدير بزرگان دين وانديشمندان حوزه و دانشگاه بوده است.

آيت الله سبحاني با بيان اينكه فقه ما با تاريخ ائمه و پيامبر ارتباط دارد افزود: در حوزه‌های علمیه تا حدودی از تأثیر تاریخ در فقه غفلت شده است که باید این خلأ پر شود. محققان ما بايد علاوه بر دروس علمي بايد نسبت به تاريخ هم تسلط داشته كامل باشند و اگر ما با تاريخ آشنا باشيم در فقه دچار اشتباه نمي شويم. اگر در حوزه علمیه علما و شخصیت‌هایی همچون مرحوم آیت الله دوانی بودند قطعا مقوله تاریخ و دقت به آن بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت و امروز ما باید این خلأ را پر کنیم.

در ادامه حجت الاسلام دکتر حسنی نیز در تجلیل مقام علمی استاد دوانی به ایراد سخنرانی پرداختند.

در برنامه صبح نکوداشت دکتر اصغر منتظرالقائم و آقای تبریزی نیز مقالات خود را ارائه کردند.

در برنامه عصر این نکوداشت ابتدا دکتر محمد رجبی فرزند ایشان خاطراتی از زندگی استاد را بیان داشتند. و در ادامه آقایان حجت الاسلام رضا مختاری و دکتر علی اکبر کجباف مقالات خود را ارائه کردند.

سخنران اختتامیه این مراسم حجت الاسلام و المسلمین پیشوایی بودند که با بیانات شیوا و رسای خود مراسم را به پایان رساندند.

در اين مراسم مراکز و نهادهایی مانند: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت (ع) وابسته به پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامي، معاونت پژوهشي حوزه علميه قم، مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما، دانشگاه امام صادق (ع)، دانشگاه امام حسين(ع)، موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و بنياد بين‌المللي نهج البلاغه با انجمن در برگزاری نکوداشت همكاري داشتند