نخستين پيش همايش تشيع و خاورشناسان روز سه شنبه هشتم اسفند ماه جاري در مدرسه عالي امام خميني قم برگزار شد. آنچه مي خوانيد خلاصه اي از سخنراني ها و مقاله هاي ارائه شده در اين همايش است.

ابتدا آیت الله حسيني بوشهري مدير حوزه علميه قم با اشاره به اهميت برگزاري چنين نشست‌هايي به بررسي اهداف حضور مستشرقان در سرزمين‌هاي اسلامي پرداخت و اظهار داشت: مستشرقين گاهي با قصد استعمار وارد كشورها مي‌شدند و گاهي اهداف اقتصادي و يا تحقيقي و پژوهشي را دنبال مي‌كردند، هدف اين نشست‌ها اين است كه آثار مستشرقين را مورد بررسي و كنكاش قرار مي‌دهند و آسيب‌هاي كار آنها را بررسي نمايند.
وي افزود: واژه مستشرقين منحصر به غربي‌ها نيست و در مشرق نيز مي‌توان افرادي يافت كه در جرگه مسلمانان نباشند و در عرصه‌هاي مختلف تاريخي، ادبي، جغرافيايي و باورهاي ديني مشرق زمين بررسي و مطالعه كنند.
مدير حوزه علميه قم در ادامه از بي‌توجهي نسبت به مفاهيم ديني انتقاد كرد و گفت: در حالي‌كه در درون كشور، بسياري نسبت به آموزه‌ها و مفاهيم ديني بي‌توجه و بي‌اطلاع هستند، در دانشگاه‌هاي معتبر دنيا براي شناخت مفاهيم شيعه، مهدويت و انتظار كرسي تدريس داير مي‌كنند و ماه‌ها در باره آنها بحث مي‌كنند.
نماينده مجلس خبرگان رهبري خاطرنشان كرد: آنها سعي مي‌كنند با بررسي چنين مفاهيمي در حركت آينده آن جامعه تاثيرگذار باشند، موانع را بشناسند، چالش‌ها و مشكلات و راه‌كارها را ارزيابي كنند تا به موقع ضربه خود را وارد نمايند.
آیت الله حسيني بوشهري تصريح كرد: جاي شگفتي بسيار است كه در اسرائيل كرسي شناخت شيعه، عاشورا و انتظار برگزار مي‌شود، اين‌ها نشانه آن است كه دشمنان ما به فكر تجهيز وسايل براي ضربه زدن به ارزش‌هاي اسلامي هستند.
عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم، شناخت غرب و جهانيان از شيعه را شناختي سطحي و غيرواقعي ارزيابي نمود و تصريح كرد: شناخت آنها از شيعه عمدتا از منابع غير شيعي است و اين اوج مظلوميت شيعه است كه در غياب شيعه در مورد عقايد و باورهاي شيعي صحبت مي‌كنند و نتايج نادرست پژوهش‌هاي آنها منبع تحقيق و بررسي محققان و دانشجويان قرار مي‌گيرد.
مدير حوزه علميه قم يادآور شد: برداشت غرب از رهبران شيعيان و ائمه اطهار (ع) بر اساس معيارهاي مادي است و ائمه (ع) را از دريچه عصمت و وابستگي آنها به كانون زلال وحي نمي‌بينند.
ایشان با اشاره به نقشه‌هاي شوم دشمنان در ايجاد عداوت بين امت اسلامي بيان داشت: برخي خاورشناسان بويژه آنهايي كه اهداف استعماري دارند با نوشته‌هاي خود سعي كرده‌اند كينه و عداوت را در سرزمين‌هاي اسلامي بكارند و صفوف جامعه اسلامي را از هم جدا كنند.
مدير حوزه علميه قم به نقاط ضعف آثار مستشرقان، اطلاع‌رساني، روشن‌گري و پرداختن به آسيب‌هاي رفتار جامعه اشاره كرد و گفت:‌ بايد از فضاهاي ارتباط با مستشرقان، براي پيام رساني سالم استفاده كنيم، مي‌توان اين همايش‌ها را در غرب نيز برگزار كرد و پيام‌ها و اعتقادات سالم شيعي را به جهان منتقل كرد تا ديگران آن مفاهيم را ناقص منتقل نكنند.

چهره واقعی از تشیع در دنیای امروز ارائه نشده است
مسئول همایش تشیع و خاورشناسان نیز در این همایش با اشاره به روند شکل‌گیری دبیرخانه این همایش گفت: آشنایی با دیدگاه‌های بیرونی درباره تشیع مهم‌ترین هدف از برگزاری این همایش است.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدرضا بارانی با بیان این‌که چهره واقعی از تشیع در دنیای امروز نشان داده نشده است، خاطرنشان ساخت: غرب بیش‌تر مطالعات خود در زمینه تشیع را در عرصه های اجتماعی انجام داده به همین دلیل عمدتا اعمال و رفتار شیعیان به عنوان عقاید آنان در غرب تلقی گردیده که موجب شده مطالعات آنان دارای نقاط ضعف متعددی باشد.
وی ضعف دستگاه‌های تبلیغاتی و ارتباطی را از جمله عوامل مغفول ماندن تشیع دانست و گفت: عدم ارتباط بین اندیشمندان شیعه، نبود آثار علمی شیعه به زبان‌های مختلف دنیا، ارتباط اندک خاورشناسان با مراکز علمی شیعه و حوزه علمیه از جمله دلایل شناخت صحیح غرب از تشیع است.
مسئول همایش تشیع و خاورشناسان گفت: ما می‌توانیم با رویکرد علمی در شناساندن تشیع سهیم باشیم، زیرا مستشرقان با برداشت‌های غیر واقعی که همراه با کاستی است، در صدد معرفی شیعه برآمدند.
وی تشکیل شورای علمی همایش برگزاری جلسات متعدد، راه‌اندازی پایگاه اینترنتی همایش، شناسایی آثار علمی خاورشناسان، برگزاری نشست علمی با برخی از خاورشناسان و بررسی و نقد دایرةالمعارف‌ها را از جمله فعالیت‌های دبیرخانه همایش نام برد.
دکتر بارانی هم‌چنین ادامه شناسایی آثار ناشران و شخصیت‌های علمی در زمینه شیعه شناسی، ارتباط با مراکز علمی، اعزام محقق به مراکز علمی غرب، راه‌اندازی دبیرخانه دائمی همایش و رایزنی با مراکز علمی و تحقیقاتی را از جمله برنامه های آینده دبیرخانه همایش عنوان کرد.

ایشان در پایان گفت: همایش بین‌المللی تشیع و خاورشناسان از سوی انجمن تاریخ‌پژوهان حوزه علمیه قم با مشارکت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مرکز جهانی علوم اسلامی و با همکاری وزارت امور خارجه، دانشگاه اصفهان، دانشگاه شیراز، شورای بررسی متون اسلامی، موسسه شیعه‌شناسی، مدرسه عالی امام خمینی(ره) و انجمن ادیان و مذاهب حوزه علمیه برگزار می‌شود.
ارائه برخی از مقالات رسیده به دبیرخانه توسط صاحبان مقاله از دیگر برنامه‌های نخستین پیش‌همایش تشیع و خاورشناسان بود.

باید به حوزه علمی و آکادمیک تحقیقات خاورشناسان توجه شود
حجت‌الاسلام والمسلمین مهریزی، مسئول مرکز تحقیقات دارالحدیث در این همایش در مقاله ای به موضوع خاورشناسان و حدیث پرداخت و اظهار داشت: یکی از بحث‌های بنیادی که در حوزه خاورشناسان و تشیع مطرح است نگاه خاورشناسان به حدیث و قرآن و تفاسیر قرآنی می باشد که باید مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
وی گفت: ضرورت پرداختن به بحث خاورشناسان و حدیث مورد تردید نیست و باید کارهای علمی خاورشناسان در زمینه حدیث را در دو حوزه تبلیغاتی و علمی از یک دیگر تفکیک کنیم.
این محقق و نویسنده توجه به حوزه علمی و آکادمیک تحقیقات خاورشناسان را مهم ارزیابی کرد و تصریح نمود: در پرداختن به آثار خاورشناسان نوع نگاه مهم است که باید در این زمینه خطاهای علمی آن‌ها را مشخص و به صورت عالمانه جواب دهیم و از منهج و روش‌های آن‌ها در تحقیقات و مطالعات نیز بهره‌گیری کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین مهریزی، بررسی چگونگی شکل‌گیری مطالعات خاورشناسی و حدیث، شناسایی آثار خاورشناسان در زمینه‌های مرتبط با حدیث، مسئله‌شناسی مطالعات خاورشناسان و جریان‌شناسی مطالعات خاورشناسی در حوزه حدیث را از جمله مواردی عنوان کرد که باید در حوزه حدیث به آن توجه شود.

غربیان و مستشرقان گام‌های زیادی در نقد قرآن برداشتند
حجت‌الاسلام محمدحسن زمانی نماینده مقام معظم رهبری در امور اهل سنت با اشاره به تقويت منابع داخلی افزود: امروز بايد كتب شيعی را به زبان‌های زنده دنيا تاليف كرده و برای استفاده مستشرقان در اختيار آنان قرار داد.
وی تاكيد كرد: اكنون انجام يك كار ملی از سوی پژوهشگاه علوم اسلامی كشور درباره قرآن و مستشرقان، ايجاد دو واحد درسی برای مطالعه خاورشناسی در رشته‌های علوم اسلام و نوشتن نقد علمی برای شيعه شناسان ضروری است.  ایشان، با اشاره به تقويت منابع داخلی افزود: امروز بايد كتب شيعی را به زبان‌های زنده دنيا تاليف كرده و برای استفاده مستشرقان در اختيار آنان قرار داد.
وی تاكيد كرد: اكنون انجام يك كار ملی از سوی پژوهشگاه علوم اسلامی كشور درباره قرآن و مستشرقان، ايجاد دو واحد درسی برای مطالعه خاورشناسی در رشته‌های علوم اسلام و نوشتن نقد علمی برای شيعه شناسان ضروری است.
زمانی افزود: خاورشناسان غربی، شرق شناسی را از قرن ششم قبل ميلاد با كتاب «هيرودوكس»، اسلام شناسی را از آغاز ظهور اسلام و شيعه شناسی را از دو قرن پيش آغاز كردند.
زمانی، اين همايش را حركتی مناسب در راستای شناسايی خاورشناسان و آثار آنان و تلاش در راستای تاليفات شيعه شناسان ذكر كرد و خواستار تداوم آن شد.
نیز در این همایش به ارائه مقاله خود با عنوان قرآن و خاورشناسان پرداخت و گفت: متأسفانه مراکز علمی و حوزوی ما دیر وارد این حوزه شدند.
وی خاطرنشان کرد: غربیان و مستشرقان گام‌های زیادی در نقد قرآن برداشتند و مقالات و کتاب‌های فراوانی در این خصوص تألیف نموده‌اند، متأسفانه امروزه بر کرسی‌های معرفی قرآن و تشیع در دنیا مسیحیان و یهودیان نشسته‌اند و مسلمانان و شیعه از نهضت ترجمه غافلند و در معرض نقد برنیامده‌اند.

عضوعلمی‌دبيرخانه‌شورای‌عالی‌انقلاب‌فرهنگی:
حجت‌الاسلام‌والمسلمين دكتر «محسن الويری»، عضو علمی دبيرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی نيز در اين همايش گفت: هم‌اكنون درباره شرق‌شناسان می‌توانيم موضعی مبتكرانه و نيز منابع شيعی مناسبی به آنان ارايه كنيم.
حجت‌الاسلام‌والمسلمين دكتر محسن الويری ادامه داد: امروز غرب، اسلام را با اسلام سنی می‌شناسد و نحوه نگرش آنان نيز نگاه سياسی غرب به جهان اسلام است.
وی تصريح كرد: وقوع انقلاب اسلامی توجه مستشرقان را قوت بخشيد، زيرا تفكر سنت‌گرايی اوايل قرن بيستم در تضاد با مدرنيته بود و اين انقلاب باعث توجه به اسلام شد.
الويری افزود: امروز می‌توان از اين سنت‌گرايان غربی بهره گرفته و برای گسترش سازمان‌مند شيعه‌پژوهی در مطالعات شرقی‌ها و غربی‌ها استفاده کرد.
وی به آفت اين گروه نيز اشاره و اظهار كرد: بايد توجه داشت كه‌ سنت‌گرايان بر محدود نگاه داشتن دين در نوع روابط فردی تاكيد دارند و ما نبايد مكتب اهل بيت عصمت و طهارت(ع) را محدود مطرح كنيم.

راجر سیوری با نیات مغرضانه به دنبال طرح ادعای نیابت پادشاهان صفوی است.
در ادامه این همایش حجت‌الاسلام سرافرازی عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان در مفاله‌ای به نقد نظر راجر سیوری نویسنده، نظریه‌پرداز، شیعه‌شناس انگلیسی پرداخت.
وی گفت: راجر سیوری تاکنون کتاب‌ها و مقاله‌هایی فراوانی درباره صفویان منتشر نموده است و کمک زیادی به شناخت بیش‌تر تشیع و صفویان در بین غربیان نموده است.
این نویسنده و محقق افزود: راجر سیودی موفقیت و پیروزی صفویان و پایه و بنیادهای قدرت اصلی صفویان را بحث نیابت حضرت مهدی(عج) توسط شاهان صفوی می‌داند.
وی افزود: راجر سیوری ابراز داشته است که بحث نیابت حضرت مهدی(عج) وکلای آن حضرت در ایام غیبت صغری از جمله مسائل مهم در نزد شیعیان است. اما بحث نواب دیگر که پس از غیبت کبری از سال 329 آغاز ندای دیگری است.
استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: طرح این نظریه توسط محقق غربی از جمله مسایل مطرح است که باید آسیب‌شناسی کرد، چرا که به نظر می‌رسد هیچ‌کدام از پادشاهان صفوی ادعای نیابت امام زمان(عج) را نداشته‌اند.
حجت‌الاسلام سرافرازی خاطرنشان کرد: این نویسنده غربی با نیات مغرضانه به دنبال مطرح کردن ادعای نیابت امام زمان(عج) از سوی پادشاهان صفوی است در صورتی‌که در آثار و منابع این ادعا وجود ندارد.
وی گفت: تنها دلیل ارادت مردم نسبت به پادشاهان صفوی بحث تصوف بوده است و هیچ کدام از پادشاهان صفوی این ادعا را نداشته‌اند و حتی پادشاهان صفوی نسبت به فقیهان و مجتهدان مطیع بودند و اوامر آن‌ها را انجام می‌دادند.

در نوبت عصر نخستین پیش‌همایش تشیع و خاورشناسان که با حضور جمعی از محققین و پژوهشگران و اساتید حوزه و دانشگاه در تالار قدس مدرسه عالی خمینی قم برگزار شد برخی از محققین به ارائه مقالات خود پرداختند.

بررسی علل حیات تفکر شیعی همواره مورد ارزیابی خاورشناسان بوده است
خانم ناهید طیبی عضو انجمن تاریخ‌پژوهان حوزه علمیه قم در این همایش مقاله‌ای با عنوان خاورشناسان، نگاشته‌ها و آسیب‌شناسی محتوایی ارائه داد و به تبیین برخی از واژه‌هایی که در این زمینه مطرح است پرداخت و گفت: خاورشناسان براساس تعاریفی که از مفاهیم و مولفه‌های اساسی دین اسلام و فرهنگ شرق دارند به داوری و تحلیل وقایع می‌پردازند.
وی گفت: تعریف دین اسلام، تحلیل شخصیت پیامبر اکرم، تعریف پیروان محمد(ص) و تعریف شیعه و بررسی علل حیات تفکر شیعی در عصر حاضر به ویژه ایرانیان و علل گرایش آنان به تشیع همواره به عنوان موضوعات اصلی و اساسی دین اسلام مورد ارزیابی خاورشناسان بوده است.
این پژوهشگر و محقق با اشاره به برخی از تعاریف خاورشناسان از دین اسلام، حضرت محمد(ص) و گروندگان به اسلام خاطرنشان کرد: در مورد تشیع، آراء مستشرقان حول دو محور پیدایش تشیع در تاریخ و علل گرایش ایرانیان به تشیع است.
طیبی گفت: خاورشناسان اسلام را یک تفکر حاصل از شرایط و موقعیت اجتماعی و تشیع را محصول سیاست‌های ادوار مختلف تاریخ اسلام می‌دانند.
این عضو انجمن تاریخ‌پژوهان حوزه علمیه قم تحلیل براساس پیش فرض‌های غیر واقعی و تفسیر‌های ذهنی و شخصی نویسندگان و اتکاء زیاد بر دریافت‌های شخصی، زمینی دانستن ریشه اسلام و بر همان اساس حکم دادن، یکسویه بودن مصادر و عدم استفاده از منابع شیعی به علت بیشتر در دسترس بودن آثار اهل سنت، استفاده افراط گرایانه از تحلیل‌های عقلی و کمرنگ نمودن نقل، سیاست‌زدگی در دوره‌های گوناگون و حمایت قلم به دست خاورشناسان از سوی برخی از استعمارگران را از جمله آسیب های محتوایی آثار مستشرقان نام برد.
وی همچنین تمرکز بر روی نقاط ضعف و اختلاف‌آمیز در مفاهیم دین اسلام و برجسته‌نمایی آن‌ها، اتکا بر دیده‌ها و گزارش‌های مردمی و خلط بحث قوانین اسلام و عملکرد مردم، تأثیر تعصبات دینی خاورشناسان در آثار مربوط به اسلام و تشیع و تحقیر و توهین مطالبی که از روایات و گزارش‌های جعلی گرفته شده، برجسته‌نمایی مسایل حساس و اختلاف برانگیز همچون ملت‌گرایی ایرانی‌ها و توجه به عروبت اعراب و دامن زدن به اختلاف عرب و عجم و پندارینه های نادرست و تاکید بر این پندارها از جمله این که علوم اسلامی از غرب نشأت گرفته را از دیگر آسیب‌های محتوایی آثار مستشرقان برشمرد.

برخی از خاورشناسان از روش¬های تحلیل روایات استفاده کرده¬اند
علی معموری نویسنده و پژوهشگر نیز در ادامه این همایش با موضوع رهیافت روایت‌شناسی در تحلیل تاریخ به ایراد سخن پرداخت و گفت: استفاده از روش‌های تحلیل روایات در مطالعات تاریخی خاورشناسان از جمله فان اس، مادلونگ بسیار دیده می‌شود و از نقاط امتیاز پژوهش‌های آنان به شمار می‌رود.
وی در ادامه به تشریح روایت‌شناسی در مطالعات تاریخی پرداخت و نمونه‌هایی از کاربردهای این رهیافت در آثار تاریخی خاورشناسان ارائه داد و با اشاره به مطالعات تاریخی برخی از خاورشناسان اظهار داشت: رویکرد اصلی بحث نظری، تئوریک است و به مباحث تخصصی روایت‌شناسی با تکیه بر تاثیرات آن در دانش تاریخ پرداخته می‌شود.

شناخت فرهنگ اسلام با اهداف متعدد دنبال شده است
در ادامه این همایش دکتر امیر اکبری استادیار گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد به تبیین نقش مستشرقین در برقراری ارتباط میان اندیشه‌های ایران باستان با پیدایش تشیع پرداخت.
وی با بیان این‌که شرق‌شناسی به عنوان امری مهم از سوی کشورهای اروپایی دنبال گردیده است خاطرنشان کرد: مسئله شناخت فرهنگ و تمدن کشورهای اسلامی و انجام تحقیقات علمی از جانب آنان با اهداف متعدد دنبال شده است.
این محقق و نویسنده با اشاره به توجه خاورشناسان تاریخ ایران و فتح ایران توسط مسلمانان گفت: روند اسلام‌پذیری ایرانیان و سرانجام گرایش به تشیع همواره می‌توانست به عنوان سوالات مهم و دلایل مبهم و اساسی در بررسی تاریخ ایران و اسلام به حساب آید.
دکتر اکبری تغییر اسلام و تشیع ایرانی و ارتباط آن با اساطیر و عقاید باستانی زرتشتی و گنوسی در قالب بسیاری از موهومات تاریخی چون برقراری ارتباط میان امشاسپندان با امامان شیعه، اعتقاد به ظهور مهدی در نگاه تشیع بر اساس همان سوشیانس زرتشتی و نیز اندیشه‌های خرم دینی در ایده‌های تشیع گونه‌هایی از نگرش مستشرقین در برقراری ارتباط میان اندیشه ایرانیان باستان با تشیع است.
وی رهایی ایرانیان از اسارت اعراب در قالب تشیع، تلاش برای ایجاد ارتباط میان اندیشه شیعه با دودمان ساسانی، اظهار نظر ازدواج موهوم امام حسین با دختر یزدگرد سوم را از نگرش‌های مستشرقین عنوان کرد که قابل تامل است.
این محقق و پژوهشگر همچنین در ادامه به تشریح دلایل تأثیر پذیری مستشرقین از اندیشه‌های زرتشتی و تلاش آنان بر برقراری پیوند موهوم میان تشیع پرداخت.

نقد و بررسی آثار مستشرقان با انصاف صورت گیرد
در ادامه همایش دکتر زهرا نوروزی کارشناس ارشد تاریخ و تمدن به بررسی زندگی‌نامه خانم «والری» محقق و پژوهشگر ایتالیایی پرداخت.
وی با اشاره به توجه محققان و مستشرقین اروپایی به شناسایی تشیع گفت: ایتالیا نیز از این قاعده مستنثی نبوده است و محققان ایتالیایی نیز با توجه به حرکت‌های کم سویی که در ایران عصر صفوی به وقوع پیوست به شناسایی این جریان و تحقیق و تتبع در این زمینه پرداختند.
نوروزی با اشاره به نوع تحقیقات «والری» محقق ایتالیایی در مورد تشیع گفت: این محقق در تحقیقات خود از منابع شیعی استفاده نموده است و در تالیفات خود در خصوص فاطمه الزهرا (س) منصف بوده است و در نوشتاری راجع به فدک آورده است حق و حقوق خاصه فاطمه س به او داده نشده است.
وی نقد و بررسی منصفانه آثار مستشرقین را مورد توجه قرار داد و گفت: از یک خاورشناس غربی که با تجربه گرایی کار کرده است توقع نیست که تمام مطالب را بپذیرد اما باید هم نکات مثبت و هم نکات منفی مورد نقد و بررسی قرار گیرد.

اهل بیت(ع) و اجتهاد از شاخصه های مهم تشیع است
دکتر بیرکا میرکا استاد تاریخ سیاسی اروپا و مطالعات سیاسی استراتژیک و مدیر خبرگزاری اوراسیا در ادامه این همایش به ایراد سخن پرداخت و گفت: از آنجا که ارتباط محققین غربی با اسلام و تشیع از طریق اهل سنت بوده است و با شیعه ارتباطی نداشته‌اند در نتیجه برداشت این محققان از شیعه در محدوده اهل سنت بوده است.
وی با بیان این که نخستین ارتباط غرب با اسلام در قضیه اندلس و دولت عثمانی ایجاد شده است، گفت: در واقع شیعه در دوران استعمار هندوستان وابستگی تامی به دوران استعمار داشت و بر همین اساس پس از ظهور شیعه و به علت عدم آشنایی شیعه از سوی غربیان اتهاماتی توسط یهودیان و مسیحیان به تشیع زده شد.
این محقق غربی گفت: بسیاری از محققین غربی در صدد برآمدند جنبه‌های معنوی شیعه را کتمان کنند و در این میان افرادی با شیفتگی به شیعه تمام عمر خود را وقف شیعه کردند و شیعه را به درستی معرفی نمودند که از آن جمله می‌توان هانری کرین را نام برد.
دکتر میرکا خاطرنشان کرد: در واقع هانری کرین از اولین افرادی است که غنای فرهنگی و علمی شیعه را به جوامع غربی معرفی کرد.
این محقق رومانیایی اظهار داشت: پس از آشنایی من با شیعه متوجه شدم میراث غنی شیعه از دو شاخصه مهم برخوردار است اولین شاخصه مسئله امامت و اهل بیت(ع) است که حافظ سنت‌ها در جوامع شیعی است و شاخصه دوم عنصر اجتهاد است که با وجود سنت‌گرایی در جوامع شیعه سبب شده شیعه با واقعیات روز دنیا جلو رود.

باید به آن‌چه که هویت شیعیان را تشکیل می‌دهد توجه نماییم
در ادامه این همایش میزگردی با عنوان بررسی شیوه‌ها و محورهای مطالعاتی خاورشناسان در زمینه تشیع با حضور دکتر تقی‌زاده، دکتر الویری، دکتر زمانی، استاد کریمی‌نیا و دکتر معموری برگزار شد.
دکتر تقی‌زاده رئیس موسسه شیعه‌شناسی در این میزگرد گفت: باید به آن‌چه که هویت شیعیان را تشکیل می‌دهد توجه نماییم و به تبیین و تشریح آن بپردازیم.
وی با اشاره به تحقیقات مراکز علمی خارج کشور در خصوص شیعه گفت: آنها به صورت مغرضانه به شیعه می‌پردازند و وظیفه ماست به عنوان شیعه با رو‌ش‌شناسی صحیح به معرفی شیعه در جهان بپردازیم.

امروز جهان نیازمند تألیفات اسلام‌شناسان است
دکتر صادق آیینه‌وند دبیر علمی همایش تشیع و خاورشناسان در سخنرانی اختتامیه این همایش گفت: امروز به برکت انقلاب اسلامی ایران فرصت مناسبی در اختیار حوزه‌های علمیه برای معرفی افکار و اندیشه‌های شیعه فراهم است.
وی با بیان این که امید ما به آینده برای به وجود آمدن تمدن جدید علوی است، گفت: حوزه‌های علمیه به عنوان چشم امید جهان اسلام باید دریچه‌های رشد، توسعه و حرکت را برای تشیع باز کنند.
دبیر علمی همایش تشیع و خاورشناسان با تاکید بر تربیت اسلام‌شناس و تألیف دایرة‌المعارف تشیع خاطرنشان کرد: امروز جهان نیازمند تألیفات اسلام‌شناسان است که باید با روش‌شناسی صحیح اسلام و تشیع را به جهانیان عرضه نماییم.
يادآوری می‌شود همايش بين‌المللی تشيع و خاورشناسان در سه‌ محور مطالعات تطبيقی، مطالعات فرقه‌شناسی و مطالعات مردم شناسی و فرهنگ شناختی و با مشاركت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مركز جهانی علوم اسلامی و همکاری وزارت امورخارجه، دانشگاه‌های اصفهان و شيراز، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، موسسه شيعه¬ شناسی، انجمن قرآن پژوهی، مدرسه عالی امام خمینی ره‌ و انجمن اديان و مذاهب انجام شد