به اهتمام انجمن ایرانی تاریخ اسلام و همکاری دانشکده ادبیات و تاریخ  دانشگاه الزهراء، گروه تاریخ، گروه عربی و گروه تاریخ و فرهنگ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه الزهراء در روز دو شنبه بیست و هشتم دی ماه 1388 برابر با هیجدهم ژانویه 2010 نشستی با عنوان " بررسي علل ، زمینه‌ها و پی آمدهای  اخراج مسلمانان از اسپانیا " در سالن اجتماعات دانشکده یاد شده برگزار شد .
در این نشست علمی که با حضور شماری از استادان و اعضاء انجمن ایرانی تاریخ اسلام برگزار گردید ، نخست دکتر محمدرضا بارانی رئیس هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ اسلام با اشاره به فعالیت‌های انجمن ایرانی تاریخ اسلام و این‌که این جلسه اولین نشست علمی انجمن است بر اهمیت موضوع نشست و ضرورت پرداختن بدان تأکید داشتند و از حضور آقایان دکتر سید احمد رضا خضری ، دکتر خوسه فرانسیسکو کوتیاس به عنوان سخنرانان نشست تقدیر کرد و از دکتر خضری درخواست نمود تا اداره نشست و ترجمه سخنرانی پرفسور کوتیاس را نیز بر عهده گیرد .
آنگاه خضری دانشیار دانشگاه تهران و رایزن فرهنگی سابق کشورمان در اسپانیا ضمن تقدیر از برگزار کنندگان و حاضران در نشست گفت : سال 2009 برابر بود  با چهارصدمین سال صدور فرمان رسمی اخراج مسلمانان از اندلس . به همین مناسبت از سال گذشته تا کنون برنامه‌های مختلفی در کشورهای گوناگون جهان بویژه کشور اسپانیا برگزار شده و یا در حال برگزاری است . از این رو مناسب دیدیم تا با اغتنام فرصت از حضور دکتر کوتیاس در ایران این نشست را برگزار کنیم . وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت : هر چند ماجرای فتح اندلس و حدود هشت سده حضور مسلمانان در آن سرزمین برگ زرین و پر افتخاری در تاریخ اسلام به شمار می‌رود ، اما زمینه‌ها ، عوامل و فرایند اخراج مسلمانان از آن دیار نیز بسیار غم انگیز و عبرت آموز است . در واقع پرسش اصلی در این باره آنست که چرا اندلس تنها سرزمینی است که طی یک برنامه‌ریزی بلند مدت و فرایند صبورانه، مسلمانان را از خود طرد کرده و به هشت سده تعامل و هم‌زیستی ساکنان بومی و غیر مسلمان با شهروندان مسلمان خود خاتمه می‌دهد ؟
دکتر خضری در ادامه سخنان خود با اشاره به نقش بی بدیل اسلام در بارور شدن فرهنگ و تمدن اندلس و بالندگی و شکوه فروان جنبه‌های مختلف آن ، گفت : در پی ورود اسلام به اندلس و به دنبال آشنائی فرهیختگان آن سرزمین با مبانی فکری و نظام اجتماعی اسلام ، فرهنگ بومی آن دیار با فرهنگ اسلامی درآمیخت و حاصل آن ارایه نسخه ای ارزشمند و فاخر از تمدن و فرهنگ بود که در عرصه‌ها و حوزه‌های مختلفی چون علم ، هنر ،  ادبیات،  معماری و سازمان های آموزشی خود نمائی کرد . با اینهمه متاسفانه از همان روز نخست  آفتها و آسیبهایی با این تمدن شکوفا همراه شد که به مرور برجنبه‌های مثبت آن غلبه یافت و سرانجام زمینه را برای پایان غم انگیز آن فراهم ساخت .
خضری آنگاه ضمن بر شمردن برخی از عوامل و زمینه‌های مهم که در طول سده‌های مختلف به ضعف تدریجی مسلملنان انجامید ، اختلافات شدید داخلی ، قدرت یافتن امیران و حکومتگران نا لایق ، انقطاع و انفکاک اندلس از دیگر سرزمین‌های اسلامی ، رقابت‌های سیاسی و قدرت طلبانه حکومتگران مسلمان ، ظهور نظام ملوک‌الطوایف ، اختلافات  مذهبی و تشکیل دولت‌های متعصب بر پایه آن را زمینه‌ساز ضعف تدریجی مسلمانان و در برابر خودآگاهی و اتحاد مسیحیان اندلس  و ورود اسپانیای نوین به عرصه رقابت‌های استعماری و بیم این قدرت نو پدید از سوء استفاده دشمنان بیرونی از مسلمانان را عامل اصلی صدور فرمان اخراج مسلمانان در سال 1018 ق برابر با 1609 میلادی توسط فیلیپ سوم دانست . اقدامی که اسپانیای آن روز را از وجود هزاران متخصص در عرصه‌های مختلف فرهنگ و تمدن محروم ساخت و پی‌آمدهای ناگواری برای آن سرزمین در پی داشت.   
دکتر خضری در پایان ضمن معرفی پرفسور خوسه فرانسیکو کوتیاس گفت : دکتر کوتیاس دانش آموخته اسلام‌شناسی با تخصص ایران از دانشگاه آلیکانته است و بنا بر تشویق‌ها و حمایت‌های بی دریغ  پرفسور میگل د ا پالسا و پرفسور ماریا خسوس روبیرا،  دو تن از برجسته‌ترین اسلام‌شناسان اسپانیائی دانشگاه آلیکانته  سال‌ها است که در آن دانشگاه مشغول تدریس دروسی در حوزه فرهنگ و تمدن ایران و اسلام است . او آثار و مقالات مهمی در این حوزه پدید آورده که می‌توان تصحیح و چاپ مقتلی شیعی به زبان اسپانیولی و ترجمه و شرح کتاب بوذاسف و بلوهر به این زبان را از آن جمله دانست . او همچنین به همین مناسبت در سه کنفرانس در کشورهای تونس ، اسپانیا و انگلستان سخنرانی کرده و بسیار خوشحالیم که امروز این توفیق را نصیب ما کرده‌اند تا در این نشست علمی از بیانات ایشان استفاده کنیم .
آنگاه دکتر کوتیاس ضمن قدر دانی از دست اندکاران برگزاری این کنفرانس گفت: موریسکوها آخرین نسل از مسلمانانی بودند که در اندلس می‌زیستند . آن‌ها در جامعه‌ای بسر می‌بردند که خصمانه با آن‌ها رفتار می‌شد . زیرا آنان مسلمان ، شرقی و عرب زبان بودند . در حالی که اکثریت جامعه اسپانیای سده های 16 و 17به شدّت کاتولیک ، اروپائی و اسپانیولی زبان بودند .  در حالی که موریسکوها در ظاهر تفاوت چندانی با دیگر اقشار جامعه اسپانیا نداشتند ، اما از نظر جنبه‌های فرهنگی و دینی میان آن‌ها تفاوت‌های آشکاری وجود داشت . در واقع منشأ اصلی سنت موریسکو ها مبتنی بر اسلام بود و همین به تنهایی کافی بود تا میان آنان و دیگر اقشار جامعه اسپانیا جدایی افکند . پایبندی به این دین و رعایت لوازم آن نظیر گفتگو به زبان عربی و استفاده از غذاهای متناسب با دستورات این دین و حتی نوع پوشش مسلمانان بر این جدایی تاکید بیشتری می‌نهاد .
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به هشت قرن حضور پر فراز و نشیب مسلمانان افزود : زمانی که مسلمانان وارد اندلس شدند ، خود را به دلایل گوناگون مالک آن سرزمین می‌دانستند همان‌گونه که در دیگر سرزمینهای مفتوحه چنین بود .اما به مرور آنان جایگاه خود را از دست داده و در سده‌های 14 و 15 مجبور شدند که تسلط فرمانروایان مسیحی را بر خود بپذیرند و با تصرف گرانادا و بر افتادن امارت بنو نصر به عنوان آخرین فرمانروایان مسلمان در اندلس ، تمامی امیدهای آنان برای ماندن در آن سرزمین به یأس تبدیل شد. چرا که مسیحیان در سال 1500 میلادی تمامی مسلمانان گرانادا را غسل تعمید دادند و اندکی بعد تمام ساکنان پادشاهی کاستیا نیز غسل تعمید داده شدند . در همین حال برخی از مسلمانان از بیم جان به تقیه روی آوردند . موضوعی که برای مسیحیان شناخته شده نبود و قادر به درک آن هم نبودند. از این رو بود که مسیحیان در تمام قرون 16 و 17 موریسکوها را زیر ذرّه بین گذاشته بودند تا پس از مشاهده هر گونه علامت مسلمانی ، آنان را شناسائی و مجازات کنند .
دکتر کوتیاس سپس با بیان مقدمات و زمینه‌هایی که به اخراج کلی مسلمانان انجامید ، گفت : به رغم مطالعات گسترده‌ای که در این باره انجام گرفته ، هنوزتمامی ابعاد و دلایل این اقدام سوال بر انگیز روشن نشده است و به نظر می‌رسد که صرف نظر از عوامل و زمینه‌های دینی و ایدئوژیک ، آنچه مهم است این‌که  اولا کشیشان مسیحی از مسیحی ساختن مسلمانان ناامید شده و دانسته بودند که مسلمانان با استفاده از تقیه  خود را از زیر بار این ننگ می‌رهانند و دیگر اینکه در عرصه سیاسی اتفاقاتی افتاد که پادشاه اسپانیا را بدین تصمیم مهم و سر نوشت ساز رسانید و آن اینکه فیلیپ سوم پادشاه وقت اسپانیا پس از امضاء پیمان صلح با پروتستان‌های هلند ، از عدم پیشرفت نظامی و مقتدرانه خود احساس شکست می‌کرد و بر آن شد تا با اخراج مسلمانان هم این احساس را جبران نماید و هم خطرات احتمالی همکاری آنان با دشمنانی چون عثمانی‌ها و دولت‌های شمال آفریقا را برای امپراتوری نو بنیاد اسپانیا از میان بردارد .
در پایان این نشست استادان حاضر به طرح پرسش‌های خود پرداختند که آقایان دکتر خضری و دکتر کوتیاس بدانها پاسخ گفتند .
شایان ذکر است که به اهتمام انجمن ایرانی تاریخ اسلام و جامعه المصطفی العالمیه نشست مشابهی با حضور شمار فراوانی از علاقمندان در روز چهار شنبه سی ام دی ماه در سالن اجتماعات  جامعه المصطفی العالمیه در شهر قم برگزار گردید و آقایان سید احمد رضا خضری و خوسه کوتیاس با تأکید بر پی آمدهای این رویداد مهم تاریخی به ارائه دیدگاه‌های خود پرداختند .که مورد استقبال و توجه گسترده استادان ، دانش‌پژوهان و علاقمندان قرار گرفت .