دومین جلسه مجمع عمومی انجمن ایرانی تاریخ اسلام در روز پنج‌شنبه مورخ 20/3/89 ساعت 16 بعدالظهر در سالن اجتماعات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. در این جلسه حدود 120 نفر از اعضاء انجمن از اساتید، صاحب‌نظران، محققین و پژوهشگران رشته تاریخ از دانشگاه های مختلف تهران، قم، گلستان، شیراز، سمنان و دیگر استان های کشور حضور داشتند.

در ابتدای جلسه جناب آقای دکتر حسن زندیه به عنوان عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به اعضاء و مهمانان حاضر در جلسه خوش‌آمد و خیر مقدم گفتند. ایشان عضو هیئت مدیره و رئیس کارگروه اداری مالی و خزانه و رئیس کارگروه انتشارات انجمن می‌باشند که در این راستا به ایراد گزارش از روند مالی و جلب هزینه‌های انجمن پرداختند و به مطالب زیر اشاره کردند: در صورت پذیرش ضرورت تشکیل انجمن‌ها لازم است این مجموعه‌ها حمایت مالی بشوند تا بتوانند اهداف علمی خود را جلو ببرند.

اولین بودجه‌ی چشمگیری که جذب شد مبلغ 20 ملیون تومان از دفتر معاونت فناوری ریاست جمهوری و با عنایت خانم دکتر سلطان‌خواه بود. در قدم بعد با همکاری آقای دکتر آیینه‌وند اتاقی را در سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی کشور برای دوسال گرفتیم که بار مالی نسبتا سنگینی را از انجمن کم کرد. در مورد پرداخت حق عضویت باید گفت برخی از اعضاء‌ حق عضویت خود را پرداخت کرده‌اند که لازم است مابقی نیز پرداخت نمایند زیرا زمینه ارتباط بیشتری را با انجمن فراهم می‌کند.

درباره هزینه‌های نشریه خاطر نشان می‌شود انجمن‌ها می‌توانند در ابتدای تأسیس نشریه علمی- پژوهشی داشته باشند و هر نشریه برای انتشار مبلغ قابل توجهی را لازم دارد، از این رو هیئت تحریریه برای کمک به نشریه برای هر مقاله مبلغ دویست هزار تومان از نویسنده دریافت میکند. هزینه‌ای که انجمن در این یکساله هزینه کرده حدود 7 میلیون تومان بوده است.

سپس جناب آقای دکتر صادق آئینه‌وند عضو هیئت مؤسس و هیئت مدیره انجمن به بیان نقطه‌ نظرات خود در باره اهمیت انجمن‌های علمی پرداخته و فرمودند:

با توجه به اینکه انجمن‌های علمی بالاترین نهاد در هر علمی هستند و بالاترین محققان در انجمن‌ها حضور دارند لازم است مورد توجه ویژه قرار بگیرند اما آنچه مشاهده می‌شود این است که این عنایت صورت نمی‌پذیرد و متاسفانه انجمن‌ها از جهت امور مالی و امکانات مورد توجه قرار نمی¬گیرند و لازم است ضمن مساعدت‌های مالی، مکانی ثابت به آن‌ها اخصاص داده شود. مراجع ذی‌صلاح در کمک کردن به انجمن‌ها نباید دریغ کنند، زیرا کمک به علم هیچ زمانی هدر نخواهد رفت. یکی از راهکارهایی که می‌توان به انجمن‌ها یاری رساند این است که متولیان امر پروژه‌های مختلف علمی را به انجمن‌ها واگذار کنند و اعضاء‌ نیز همانند دیگر مراکز 10 درصد پروژه را به انجمن بدهند.

الان زمانی است که باید تاریخ جایگاه علمی خود را خودش را نشان دهد و بدرخشد تا آثارش در آینده پدیدار گردد.

سخنران بعدی جناب آقای دکتر محمدرضا بارانی عضو هیئت مؤسس و رئیس هیئت مدیره انجمن بودند که ضمن خوش‌آمد گویی به اعضای انجمن یادآور شدند که اعضاء باید حضور جدی‌تری در انجمن داشته باشند و گزارشی از روند فعالیت‌های انجام شده در یک‌سال گذشته انجمن و برنامه‌های آتی ارائه کردند و بیان داشتند:

بعد از اولین مجمع عمومی مراحل ثبت انجمن را طی کردیم که فرایند طولانی و مشکلی داشت و حدود 8 ماه به طول انجامید و در شهریور 88 مجوز ثبت دریافت کردیم و از آن تاریخ فعالیت‌های خوبی و در خور توجه‌ای در انجمن صورت پذیرفته است.

اولین دغدغه مکان و اتاق انجمن بود که با همت جناب آقای دکتر آیینه‌وند و دکتر زندیه این مسأله برطرف گردید.

اقدام بعدی برگزاری دو نشست علمی در باره اندلس با حضور دکتر سیداحمدرضا خضری و دکتر کوتیاس فرر از اسپانیا بود که یکی در دانشگاه الزهراء‌ با عنوان بررسي زمینه‌ها و  عوامل اخراج مسلمانان از اسپانیا و دیگری در پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی با عنوان بازشناسی پدیده اخراج مسلمانان از اندلس، چگونگی و پیامدها برگزار شد که مورد استقبال خوب اصحاب تاریخ قرار گرفت.

اقدام دیگر بازدید علمی اعضاء‌ انجمن از مجموعه علمی و فرهنگی حضرت عبدالعظیم ع بود. در این اردوی یک‌روزه از موزه، رصدخانه و تالار علم این مجموعه بازدید شد.

درباره نشریه نیز اقداماتی صورت پذیرفته که خانم دکتر جان‌احمدی توضیح خواهند داد.

از کارهای انجام گرفته می‌توان به تدوین ساختار و آیین‌نامه داخلی انجمن بود که طراحی و نوشته شد که در صددیم این ساختار و آیین‌نامه را به کمسیون انجمن‌های علمی به عنوان نمونه عرضه کنیم تا زمینه شود برای این که ساختار و آیین‌نامه تیپ برای انجمن¬ها نیز در نظر گرفته شود؛ زیرا در حال حاضر این نقص آشکار است.

از اقدامات مهم انجمن تشکیل گروه‌های تخصصی بوده که در غالب 16 گروه می‌باشد و در آینده نزدیک با همکاری مدیران گروه‌ها عضوگیری را آغاز خواهند نمود و برنامه‌ی گروه‌ها نیز شروع خواهد شد.

از برنامه‌های آتی انجمن انتخاب روز نمادین تاریخ بود و هم¬چنین برگزاری جشنواره ملی مسکویه می‌باشد که هدف آن معرفی اهل تاریخ، تبیین جایگاه تاریخ و هم‌اندیشی اهل تاریخ می‌باشد از برنامه‌های این جشنواره تجلیل از پژوهش‌های تاریخی است که در این باره دکتر برومند مسئول دبیرخانه علمی توضیحات لازم را ارائه خواهند داد.

برنامه بعدی که فعلا تصویب شده و در در دستور کار انجمن می‌باشد برگزاری المپیاد ملی تاریخ می‌باشد.

یکی دیگر از برنامه‌های آینده انجمن دعوت از مدیران گروه‌های تاریخ سراسر کشور برای نشست چالش‌ها و افق‌هاي پيش روي رشته تاریخ اسلام در كشور می‌باشد که در این نشست آسیب‌های دانش تاریخ اسلام را مورد بررسی قرار خواهد داد و راهکارهای لازم را نیز ارائه خواهد کرد. امید است در این نشست زمینه تحول در علم تاریخ اسلام در دانشگا‌ه‌ها فراهم آید.

برنامه بعدی که در نظر داریم پیشنهاد آن را ارائه دهیم این است که مسئولان و اعضاء‌ هیئت مدیره انجمن‌های علوم انسانی در نشستی دور هم جمع شوند و به بیان مشکلات و راه‌ حل‌ها بپردازند.

در پایان خاطرنشان میسازم انجمن با حدود 700 تن از اهل تاریخ در سراسر کشور در ارتباط است و در این راستا سایتی را به آدرسwww.sih.ir  راه‌اندازی کرده است.

انجمن تاکنون توانسته 140 نفر از اهل تاریخ را عضوگیری نماید که این اعضاء از گروه‌های مختلف سراسر کشور می‌باشد زیرا فراگیری اعضاء‌ برای ما یک اصل است. تعداد اعضاء ‌تاکنون به شرح زیر میباشد:

کل اعضاء پیوسته پیوسته دکتر پیوسته دانشجوی دکتری پیوسته کارشناسی ارشد پیوسته مرد پیوسته زن وابسته

140 72 31 37 115 25 23

سپس سرکار خانم دکتر فاطمه جان‌احمدی سخنگو، دبیر انجمن و رئیس کارگروه مدیریت و برنامه¬ریزی و هم¬چنین سردبیر نشریه علمی- پژوهشی نامه¬ی پژوهش انجمن ایرانی تاریخ اسلام گزارشی از نشریه و مقالات دریافتی بیان داشتند و خاطر نشان ساختند نشریه در این مدت کوتاهی که به طور غیر رسمی خودش را معرفی کرده در قدم اول خود حدود 40 مقاله دریافت کرده است. اما به علت این که بنای نشریه بر این است که مقالات وزین و علمی را به چاپ برساند در امر انتشار با آرامش و دقت عمل اقدام می‌کند.

با توجه به مصوبه هیئت تحریریه بنا شد بابت هر مقاله دویست هزار تومان دریافت گردد اما اگر بتوان هزینه نشریه را از محل‌های دیگر جذب کرد بنا نداریم از اعضاء‌ برای مقاله چیزی دریافت کنیم.

طرح و نام و لگوی نشریه در جلسه هیئت تحریریه مطرح شد و بعد از بحث و گفتگو و تغییرات فراوان  طرح جلد نشریه نهایی گردید و مصوب گردید نام نشریه "نامه‌ی پژوهش انجمن ایرانی تاریخ اسلام" باشد.

در قدم‌های بعدی در نظر داریم در کنار این نشریه یک نشریه دیگر علمی- پژوهشی و علمی ـ ترویجی راه‌اندازی کنیم که این موضوع در صورتی محقق خواهد شد که انجمن امتیاز (گرید) لازم را کسب کرده باشد.

سپس جناب حجت الاسلام رزاقی بازرس انجمن مطالب خود را بیان کردند و گزارشی از روند بازرسی ارایه دادند و فرمودند: کل ورودی‌های انجمن حدود 21 میلیون تومان هست که از این میزان حدود 7 ملیون 600 هزار تومان آن هزینه شده و همه موارد هزینه‌ها با مصوبات هیئت مدیره تطبیق شده است.

حدود 35 درصد برای اقلام سرمایه‌ای هزینه شده و 5 درصد برای نشست‌های انجمن و 13 درصد برای نیروهای اجرایی و 7 درصد برای همایش‌های دیگر مراکز و حدود 20 درصد هزینه‌های جاری بوده که تمام هزینه‌های انجام شده مورد تأیید بازرسی می‌باشد.

درباره جلسات هیئت مدیره می‌توان گفت حجم مصوبات هیئت مدیره خوب بوده و انتظار این است که بخش‌های مختلف مصوبات را اجرا کنند و انجمن بیشتر وارد عمل و اجرا شود.

اشکالی که در مورد سایت انجمن مشاهده می‌شود این است که نام انجمن و سایت در جستجوگرها شناخته نشده و در صفحه اول نمی‌آید.

حق‌عضویت‌ها نیز به خوبی پرداخت نشده که باید هیئت مدیره در این مورد اقدام و تذکر جدی‌تری داشته باشند.

مجمع عمومی هم با تأخیر برگزار شد که در این مورد دکتر بارانی توضیح دادند که علت آن طول کشیدن فرایند تأسیس انجمن بوده است.

در ادامه جلسه جناب آقای دکتر عباس برومند اعلم مسئول دبیرخانه علمی جشنواره مسکویه به بیان نکاتی درباره ضرورت راه اندازی جشنواره مسکویه، برنامه های انجام شده و در دست اقدام دبیرخانه علمی و ستاد اجرایی جشنواره  پرداختند.

این جشنواره بناست در اسفندماه امسال برگزار گردد که دبیرخانه جشنواره در محل انجمن مستقر گردیده، اقداماتی تا کنون انجام گرفته که به شرح زیر می‌باشد:

آرم و سربرگ جشنواره طراحی و مورد تأیید هیئت مدیره قرار گرفت.

آیین‌نامه جشنواره تدوین و مورد تصویب قرار گرفت که مبنای عملکرد ما خواهد بود.

گروه‌های شش‌گانه جشنواره تصویب و تعیین شد که قابل افزایش و کاهش می‌باشد که این گروه‌ها به شرح زیر می‌باشد:

تاریخ اسلام به ریاست دکتر حسین مفتخری؛

تاریخ ایران به ریاست دکتر اسماعیل حسن‌زاده؛

تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی به ریاست دکتر سید احمدرضا خضری؛

گروه تاریخ‌نگاری و مطالعات نظری و بین رشته‌ای تاریخ به ریاست دکتر حسن حضرتی؛

تاریخ جهان به ریاست دکتر علی بیگدلی؛

تاریخ تشیع به ریاست دکتر محمدرضا بارانی؛

اعضای شورای علمی جشنواره متشکل از دکتر آئینه‌وند رئیس شورا و دکتر بارانی دبیر شورا و روسای گروه‌ها و اساتید بزرگ تاریخی می‌باشند که عبارتند از : دکتر غلامحسین زرگری نژاد؛ دکتر اللهیار خلعتبری؛ دکتر هادی عالم‌زاده؛ دکتر حسین میرجعفری؛ دکتر محمدتقی امامی خویی.

با حدود 30 نهاد اجرایی و علمی جهت دعوت برای همکاری نامه‌نگاری شده که برخی از این نهادها جواب داده‌اند و نماینده خود را معرفی کرده‌اند.

اقدام بعدی برگه فراخوان و ثبت اثر بود که پیش‌نویس آن جهت طرح در جلسه شورای علمی آماده شده است.

در پایان جلسه با ذکر صلوات خاتمه یافت.