|
عاشورا از نگاه اهل سنت
در اين نشست علمي آقاي ناصريداوودي به ايراد سخن پرداخت. وي با اشاره به اين که نهضت عاشورا از ماندگارترين و
پر اثرترين نهضت هاي تاريخي است، ابراز داشت: اين جريان مرزهاي فرقه اي، مذهبي و حتي ديني و جغرافيايي را در نورديده...
|
|
در اين نشست علمي آقاي ناصريداوودي به ايراد سخن پرداخت. وي با اشاره به اين که نهضت عاشورا از ماندگارترين و
پر اثرترين نهضت هاي تاريخي است، ابراز داشت: اين جريان مرزهاي فرقه اي، مذهبي و حتي ديني و جغرافيايي را در نورديده و وراي ملت و امت اسلامي داراي اثرگذاري بوده است و همه را بر آن داشته که به الگوبرداري و تحقيق و کنکاش درباره اين حادثه عظيم بپردازند.
وي ادامه داد: نبايد فکر کنيم که اين حادثه عظيم فقط اختصاص به جامعه شيعي دارد. با نگاهي اجمالي به تاريخ به روشني يافت مي شود که اين بحث مي تواند مبناي گفتمان بين المذاهب باشد و محوري ارزشمند است.
آقاي ناصري احاديث مشترک شيعه و سني نسبت به مقام و جايگاه سيدالشهداء از ديدگاه پيامبر را نقطه مشترک و مبناي اين گفتمان دانست و افزود: احاديث و روايات متعددي نسبت به عظمت و جايگاه امام حسين در کتاب هاي اهل سنت به خصوص در صحيح بخاري وجود دارد و از بررسي اين احاديث چنين برداشت مي شود که پيروي از امام حسين و محبت آن حضرت و ياري رساندن به ايشان به خصوص در حادثه عاشورا به عنوان يک اصل در ميان اهل سنت پذيرفته شده است.
ايشان پيام ها و دکترين عاشورا را محور دوم اشتراک شيعه و سني خواند و تصريح کرد: در منابع مهم تاريخي از جمله مقتل
ابي مخنف پيام ها و دکتريني از عاشورا وجود دارد که مختص شيعه نيست بلکه شامل بشريت مي شود. امر به معروف، نهي از منکر، مبارزه با فساد و تبعيض، اجراي عدالت، پاي بندي به اصول و دهها پيام ديگر در اين انقلاب عظيم نهفته است که برد جهاني دارد.
وي افزود: علاوه بر اين، شخصيت امام حسين نيز در منابع روايي، تاريخي، رجالي اهل سنت داراي مراتب بالاي انساني است چه از لحاظ سابقه ديني و چه از لحاظ صفات عالي انساني و تا زمان شهادت کمترين ضعفي متوجه ايشان نبود.
ايشان در ادامه گفت: آثار و پيامدهاي خارق العاده شهادت امام حسين را اگر ملاحظه نماييم به مواردي برمي خوريم که اهل سنت آن را مطرح کرده اند ولي در منابع شيعه گفته نشده و نشان دهنده عظمت شخصيت امام حسين از ديدگاه اهل سنت است.
وي با تقسيم بندي تفکرات اهل سنت در واقعه عاشورا به رويکرد عاطفي و تحليلي و اجتهادي ادامه داد: نقطه عزيمت رويکرد عاطفي توجه به نفس مظلوميت است. حادثه عاشورا با توجه به مقام سيدالشهداء و ياران و خاندانش و اين که به چه جرمي شهيد شدند، از لحاظ بعد رثايي مورد توجه و محکوميت اهل سنت قرار گرفته است و همه آنها اظهار حزن کرده اند. ولي نقطه اختلاف اهل سنت با شيعه برخورد با عاملان اين جنايت و معاشران آنها بود که البته آنها را به دو طيف تقسيم کرد. در رويکرد تحليلي اکثريت اهل سنت بر اين اعتقادند که يزيد بعد از عاشورا کافر و واجب اللعن شد ولي ديدگاه اقليت چيز ديگري است و اين مسأله غالباً به خاطر جعل احاديث و ارائه روايات متناقض است.
آقاي ناصريداوودي در پايان سخنان خود علت مخالفت اقليت اهل سنت با لعن يزيد را شک در قاتل بودن او يا تائب بودن يزيد قبل از مرگ دانست و اضافه کرد: در دوران معاصر نيز همين اقليت و اکثريت وجود دارد.
در ميان اهل سنت تفکرات جامعهگرايي، اقتصادي و حتي چپي وجود دارند که به تجليل از عاشورا پرداختهاند. در نقاط مختلف جهان امروز مسأله عاشورا مسأله اي قابل تقدير و قدرداني است و اين نشان از پتانسيل بالاي آن براي گفتمان بين المذاهب است.
در ادامه اين نشست حجتالاسلام و المسلمين پيشوايي در پاسخ به سؤال مطروحه در مورد نظر ابنتيميه مبني بر فتنه و شر بودن حرکت امام حسين اظهار داشت: اين تقرير از ابنتيميه نيست بلكه مربوط به ابنعربيمالکي است. در کل ديدگاه اهل سنت نسبت به قيام امام حسين به سه قسمت تقسيم ميشود؛ طرفداران جدي يزيد، مخالفان بسيار جدي او و کساني که معتدل بودند که ابن عربيمالکي جزء دسته اول است و اينها خلافت يزيد را مشروع مي دانستند و عقيده داشتند هر کس از خلافت مشروع خروج کند، شورشگر است.
ايشان در ادامه افزودند: از طرفي اين افراد اهدافي براي امام تعيين مي کنند که در سخنان ضبط شده موجود نيست مثل اين که امام حسين نيروي لازم براي مبارزه با يزيد را نداشت و محاسباتش درست از آب درنيامد. حال چرا اين حرفها را ميزنند، چون سخنان امام را نخوانده و به نامه ها توجه نکردهايد و اهدافي که امام به آن اهتمام ورزيده را نميدانند.
استاد پيشوايي در پايان سخنان خود تأکيد کرد: اساس خلافت يزيد نامشروع بود و او فردي فاسق بود و امام حسين نيز در مقابل اين فرد فاسق قيام کرد و هدفش پيروزي نبود. بلکه هدفي والاتر چون امر به معروف مد نظر ايشان قرار داشت.
سپس حجتالاسلام و المسلمين يوسفيغروي با اشاره به مسأله روزه روز عاشورا و مسأله فضيلت اين روز ابراز داشت:
مرحوم محدث قمي در اعمال روز عاشورا متعرض «اللهم ان هذا يوم تبرکت به آل اميه و آل زياد» شده و وارد حديث از شيخ صدوق در امالي مي شوند که اشاره به کشته شدن امام حسين به دست بنياميه دارد و اين که بعد از آن احاديث که در فضيلت اين روز جعل کردند. براي مثال گفتند که روز عاشورا روزي است که خدا حضرت آدم را خلق کرده است، يا روز نجات حضرت نوح و حضرت ابراهيم و حضرت موسي و بني اسرائيل است و در کل اينکه اين روز، روز با فضيلتي است و به شکرانه آن، بايد آن روز را روزه بداريم و ما در اين مطلب با اهل سنت اشتراکي نداريم. ايشان با بيان نمونه هايي از حرمت بزرگداشت عاشورا ادامه داد: کلماتي از غزالي و امثال او درباره بزرگداشت عاشورا دارد که آن را حرام دانسته است.
استاد يوسفيغروي در پايان سخنان خود تأکيد کرد: نميتوانيم اهل سنت را در بزرگداشت عاشورا پيشقدم بدانيم. هر چند حرکت هايي در آنها ديده شد ولي انعکاس از علماي شيعه است. در واقع دولت هاي اوليه شيعه با پيروي از شيعيان قبل از خود به اين بزرگداشت پرداختند که در ادامه آن عدهاي از اهل سنت و در درجه اول شافعيان با آن موافقت کردند و مي توان از اين جنبه براي وحدت استفاده کرد.
در ادامه آقاي ناصري ابراز داشت: اختلافات ما با اهل سنت از اين جهت که ما امام را معصوم ميدانيم و اختصاصاتي براي آنها قايليم زياد است. چه بسا اين که برخي اهل سنت مراسم عاشورا را به رگبار مي بندند و بدعت مي دانند، اما نميتوان گفت که عاشورا اختصاص به تشيع دارد و تشيع اختصاص به عاشورا. با کار سازماني مي توان از همين نقاط اشتراک کم استفاده کرد و به اشتراکات ديگري دست يافت. پتانسيلي در عاشورا وجود دارد که با استفاده از آن و با روش درست و اطلاع رساني صحيح و با تحقيق و پژوهش مي توان به نقاط مشترک بالايي در اين خصوص رسيد.
لازم به ذکر است اين نشست با پرسش و پاسخ حضار و اساتيد خاتمه يافت
