فمينيسم؛ سخنران حجت الاسلام زيبايي نژاد
 

فمينيسم؛ سخنران حجت الاسلام زيبايي نژاد
حدود 200 سال پيش نظريه پردازان اقتصادي در غرب دنبال الگوي اقتصادي‌اي بودند كه رفاه را تأمين‌كند و به اين نتيجه رسيدند كه ازدياد جمعيت مخل وضعيت اقتصادي است و بايد زنان را ترغيب‌كنند كه بچه‌دار نشوند و اين بود كه «شعار آزادي زنان» را مطرح كردند.وي با اشاره به ايجاد جنبش زنانه در زمان انقلاب كبير فرانسه ابراز داشت: بعد از انقلاب كبير فرانسه، اعلامية حقوق بشر فرانسه به عنوان قانون اساسي تنظيم شد ...

رئيس مركز مطالعات زنان در هشتمين نشست علمي تاريخ پژوهان مورخ 9/9/1383 پيرامون بحث فمينيسم اظهار داشت: حدود 200 سال پيش نظريه پردازان اقتصادي در غرب دنبال الگوي اقتصادي‌أي بودند كه رفاه را تأمين‌كند و به اين نتيجه رسيدند كه ازدياد جمعيت مخل وضعيت اقتصادي است و بايد زنان را ترغيب‌كنند كه بچه‌دار نشوند و اين بود كه «شعار آزادي زنان» را مطرح كردند.

وي با اشاره به ايجاد جنبش زنانه در زمان انقلاب كبير فرانسه ابراز داشت: بعد از انقلاب كبير فرانسه، اعلامية حقوق بشر فرانسه به عنوان قانون اساسي تنظيم شد و بناي برابري تمام ابناء بشر در آن گذاشته شد. بعد از تصويب اين اعلاميه گروهي از زنان معترض شدند؛ چرا كه معتقد بودند در جريان انقلاب زنان حضور فعال داشته‌اند، اما در جريان تنظيم قانون اساسي نگرش مردانه حاكم بوده و برابري لحاظ نشده است.

وي ادامه داد: اعتراض در اين باره زمينه را براي علني‌تر شدن اعتراض‌ها فراهم كرد و باعث شد اعتراض عامي در قشر زنان متوسط به وجود بيايد.

وي ايجاد طبقه كارفرما و كارگر در نظام صنعتي اروپا را عامل ايجاد اشتغال جديد در ميان زنان دانست و افزود: اشتغال در مفهوم صنعتي به كاري اطلاق مي‌شود كه خارج از محيط خانه و در ساعت معين و در قبال مزد انجام شود. با اين تعريف عرصة رقابت تازه‌اي بين كارفرمايان ايجاد شد و در 2-3 قرن اخير بود كه به طور محسوسي فتح بازار‌هاي بين‌المللي در دستور كار قرار گرفت و  بحث اشتغال زنان از سوي كارفرمايان مطرح شد.

حجت‌الاسلام زيبايي‌نژاد با بيان اين‌كه در قرن 19 يكي از جبهه‌هايي‌ كه به شدت طرفدار استقلال اقتصادي زنان بود، كارفرمايان بودند، ادامه داد: كارفرما‌ها براي بازار گرمي خود بحث به رسميت شناختن مالكيت زنان را ترويج كردند و با اين كار موج اول فمينيستي با همايشي به نام آبشار فالز در آمريكا شكل گرفت. وي ادامه داد شتاب جنبشي فمينيستي  دو محور داشت؛  يكي از آن‌ها رعايت حقوق اقتصادي و مالكيت زن و ايجاد تسهيلات در محيط كار و ديگري حق رأي براي زن  بود. حدود 200 سال پيش نظريه‌پردازان اقتصادي به دنبال تأمين رفاه به اين نتيجه رسيدند كه ازدياد جمعيت مخل وضعيت اقتصادي است و راه آن اين است كه زنان را ترغيب كنند كه بچه‌دار نشوند و براي نيل به اين هدف شعار «آزادي زنان» را مطرح كردند. نتيجه‌ اين نگرش اين بود كه الان با تولد فرزند بحران خانواده شروع مي‌شود، چون زن بين ادامه اشتغال و تربيت و بزرگ كردن فرزند مي‌ماند.

حجت‌الاسلام زيبايي‌نژاد تصريح كرد: بحث خارج كردن زن از قيد فرزند آوري موجب 2 اتفاق شد كه يكي همان ترغيب به اشتغال بود كه مورد توجه كارفرمايان قرار گرفته بود و دوم تعهد زدايي از مرد‌ها در مورد نفقه زنان بود.  در اين صورت زن براي تأمين معاش خود مجبور به كاركردن بود كه اين هم در جهت اشتغال زنان بود.

ايشان با اشاره به نظريه پردازي ماركس، انگلس و مورگان در مورد فروتني زنان در طول تاريخ گفت: نظريه‌پردازان،  به‌خصوص مورگان،  بر اين اعتقادند كه در جوامع ابتدايي مادر‌سالاري وجود داشته‌است. بعد كه الگوي تقسيم كار بين زن و مرد به وجود آمده پدر‌سالاري خود را نشان مي‌دهد و الگوي فئودالي پديدار مي‌شود.

رئيس مركز مطالعات زنان در ادامه افزود: اين‌ها اوج تمدن بشر را زماني مي‌دانند كه خانواده از بين برود. در دوران پيروزي انقلاب روسيه آن‌ها صحبت از مدل اشتراكي خانواده كردند، به اين صورت كه زن و شوهري وجود نداشته باشد و آزادي باشد و اگر بچه‌اي متولد شد، جامعه مسؤول بزرگ كردنش باشد و به دهه نكشيد كه خودشان از اين پيشنهاد پشيمان شدند و به سيستم خانوادگي برگشتند.

آقاي زيبايي‌نژاد آغاز بحث راديكال فمينيستي را دهة 1960 دانسته و تصريح كرد: راديكال فمينيستي شروع موج دوم فمينسيم بود كه مطالبات زنان را از بحث سياسي و اقتصادي فراتر برد و نظريه‌پردازي را آغاز كرد. نظريه پرداز آن خانم سيموند. اول بود كه معتقد بود خانواده چون محل توليد و باز‌پروري مرد‌سالاري است بايد از بين برود و توليد نسل با روابط آزاد صورت گيرد و حتي هم‌جنس‌گرايي را ترويج مي‌كرد.

وي افزود: حرف كليدي اين خانم اين است كه زن، زن به دنيا نمي‌آيد، بلكه زن مي‌شود؛ يعني تفاوت زن و مرد صرفاً تفاوت‌هاي بيولوژيك است و بقيه تفاوت‌ها ساخته و پرداخته فرهنگ‌ها و تاريخ‌هاست و البته اين تفكر متأثر از مكتب اگزيستا‌نسياليسم است.

ايشان با اشاره به گرايش ديگري در كنار راديكال فمينيسم گفت: ليبرال فمينيسم گرايش  ديگري بود كه در آمريكا طرفدار داشت و آن‌ها معتقد بودند كه موقعيت پايين‌تر بودن به علت ستمگري مردها نسبت به آن‌ها نيست، بلكه قوانين موجود، زنان را ناديده گرفته است.

وي ادامه داد: موج سوم فمينيسم كه از دهه 80 شروع شد قايل به متفاوت بودن زن و مرد است. بيشتر از آن‌چه موج دومي‌ها معتقد بودند. اين‌ها از تفكرات پست مدرن تأثير مي‌پذيرفتند.

حجت‌الاسلام زيبايي‌نژاد در پايان سخنان خود ابراز داشت: دستاورد مثبت مطرح شدن بحث فمينيسم اين بود كه پرسش‌ها و چالش‌هاي جديدي در بحث خانواده، روابط خانوادگي، مشاركت اجتماعي زنان و… ايجاد شد كه ما با مراجعه به كتب ديني پاسخ اين پرسش‌ها را باز
‌خواني كرديم و به نتايج خوبي در دفع شبهات ايجاد شده رسيديم .

لازم به ذكر است در پايان اين جلسه پرسش و پاسخ پيرامون بحث فمينيسم و سير تاريخي مطالعاتي كه بايد صورت گيرد، برگزار شد.

 


سه شنبه, 18 بهمن 1390