ابتدا جناب آقای دکتر محمدرضا بارانی دبیر جشنواره ملی مسکویه به ایراد سخن پرداخته و ضمن تبریک ولادت پیامبر(ص) و امام صادق(ع) به پیشکسوتان و اساتید تاریخ و سایر حضار خیر مقدم عرض نمودند.
رئیس هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ اسلام در آغاز به معرفی اجمالی برنامه‌ها و اقدامات انجام شده انجمن در این دو سال پرداختند که مهمترین آن‌ها برگزاری چند نشست علمی، انتشار نشریه علمی و پژوهشی پژوهش‌نامه‌ی تاریخ اسلام، راه¬اندازی سه سایت برای انجمن، نشریه و جشنواره و برگزاری جشنواره بوده است.
وی درباره‌ی انگیزه‌ها و اهداف جشنواره سخنانی چند ایراد کرده و یکی از اهداف مهم این جشنواره را کاربردی کردن دانش تاریخ دانستند و این که می‌توان از راه این گونه برنامه‌ها پژوهش‌ها را به سوی نیازهای کنونی و آینده کشور و جهان اسلام جهت داد. در نتیجه دانش تاریخ از جایگاه کنونی فراتر خواهد رفت و جایگاه بایسته و اصلی خود را پیدا خواهد کرد.
هم‌چنین یکی از مسایل مهم برای انجمن این بود که تلاش گردد تا استادان و پژوهش‌گران سراسر کشور در این جشنواره حضور داشته باشند و تمهیداتی برای این هدف مهم در نظر گرفته شد. وی در پایان از مسئولان برگزارکننده جشنواره ملی مسکویه تقدیر و تشکر کردند.

سپس ریاست عالی جشنواره مسکویه جناب آقای دکتر صادق آیینه‌وند سخنرانی کرده و سخنانی چند در باب دانش تاریخ و اهمیت آن ایراد نمودند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس اهمیت تاریخ را متذکر شدند و بیان کردند تاریخ می تواند بگوید کجا می توانی باشی؟ و چه می توانی باشی؟ در حالی که علوم دیگر فقط می گویند کجا هستی!
ایشان در پایان ضمن اشاره به تبیین بهتر جایگاه تاریخ در مراکز علمی، از همگرایی گروه‌های تاریخ سراسر کشور با این انجمن ابراز خشنودی نمودند.
در ادامه جناب آقای دکتر رضا شعبانی، چهره ماندگار تاریخ ایران و پژوهشگر بر جسته دوران افشاریه و زندیه به ایراد سخنرانی پرداختند.
ایشان در ابتدا از دکتر ابوالقاسم امامی به خاطر ترجمه وزین تجارب الامم مسکویه تشکر نموده و از وی خواست که ترجمه فارسی این کتاب را به پایان برسانند.
استاد بازنشسته دانشگاه تهران در باب اهمیت دانش تاریخ نکاتی را متذکر شدند و خاطرنشان کردند که تاریخ زندگی و آیینه عبرت ماست و همچنین اضافه کردند: حال چه نیکو است که استادان و پژوهشگران تاریخ را تشویق کنیم تا با سر افرازی تمام به تحقیق در این رشته پرداخته تا نخبگانی در این عرصه تربیت شوند.
سخنران بعدی جناب آقای دکتر ابوالقاسم امامی، مصحح و مترجم کتاب تجارب الامم مسکویه بودند که به عنوان استاد برجسته مسکویه شناس به بیان ابعاد شخصیتی و آثار ابوعلی مسکویه پرداختند.
ایشان در ابتدای سخنرانی خود تأکید کردند که من مورخ نیستم بلکه خدمت‌گزار مورخان هستم و درباره کتاب ابوعلی مسکویه خاطرنشان کردند: ترجمه و تصحیح کتاب تجارب الامم مسکویه بیشتر عمر من را صرف خودش کرده است. بنده ابتدا به ترجمه این کتاب مشغول شدم اما در ضمن ترجمه متوجه شدم که این کتاب ابتدا باید تصحیح و سپس ترجمه شود و گفتند که از سال 1349 تا 1380 متن عربی این کتاب را تصحیح کردند و دو جلد آن را نیز به فارسی برگرداندم.
این استاد برجسته تاریخ انتخاب اسم جشنواره را به نام مسکویه را انتخابی درست و شایسته برشمردند. همچنین خصوصیت مسکویه را اخلاقی بودن و خاصیت اعتبارپذیری و عبرت اندوزی آن دانستند.
دکتر قره‌چانلو استاد بازنشسته تاریخ و پژوهشگر حوزه جغرافیای تاریخ، سخنرانی بعدی بودند که مطالبی را در باب نام، القاب، محل تولد، جغرافیای محل تولد، دوره زندگی ابو علی مسکویه بیان داشتند و خاطرنشان ساختند ایشان درعصر آل بویه  بوده و به وزیران آل بویه همچون ابن عمید و مهلبی و دیگران خدمت می‌کردند. همچنین درباره‌ی دین، مذهب و ابعاد دیگری از زندگی او نکاتی را متذکر شدند.
آخرین سخنران جناب آقای دکتر برومند اعلم مسئول دبیرخانه علمی جشنواره بودند که گزارش مختصری از فعالیت‌های دبیرخانه علمی جشنواره ارائه کردند.
ایشان در سخنان خود به طور خلاصه به برخی فعالیت‌ها اشاره کردند و بیان داشتند: تدوین آیین نامه‌های استاندارد علمی اولین کاری بود که به شکلی کاملا تخصصی صورت پذیرفت. سپس شورای علمی جشنواره از استادان برجسته تاریخ که دارای مقبولیت عمومی نزد اهل تاریخ بودند، تشکیل شد که عبارتند از دکتر زرگری‌نژاد، دکتر عالم‌زاده، دکتر خلعتبری،‌ دکتر امامی خویی و دکتر میرجعفری.
اقدام بعدی تشکیل گروه های علمی بود که در 6  گروه تشکیل یافت و مدیران و اعضای گروه‌های آن در شورای علمی انتخاب شدند.
صدور و توزیع ملی فراخوان جشنواره، گردآوری آثار و در نهایت داوری آثار و انتخاب برگزیدگان اقدامات بعدی دبیرخانه علمی جشنواره بود.
بعد از گزارش دبیر علمی جشنواره تجلیل از پیشکسوتان و تقدیر از برگزیدگان و اعضای شورای علمی جشنواره انجام پذیرفت.
ابتدا به جناب آقای دکتر ابوالقاسم امامی به عنوان استاد پیشکسوت مسکویه شناس و دکتر احسان اشراقی به عنوان استاد پیشکسوت تاریخ با اعطای تندیس، لوح تقدیر و سکه بهار آزادی تقدیر شد.
سپس از برگزیدگان نخستین جشنواره ملی مسکویه با اعطای تندیس، لوح تقدیر و سکه بهار آزادی تقدیر به عمل آمد. فهرست برگزیدگان و آثار آنها به شرح ذیل می‌باشد:

گروه تاريخ اسلام:
-    دکتر ع‍ل‍ی‍م‍ح‍م‍د ول‍وی‌  صاحب اثر دی‍ان‍ت‌ و س‍ی‍اس‍ت‌ در ق‍رون‌ ن‍خ‍س‍ت‍ی‍ن‌ اس‍لام‍ی‌: پ‍ژوه‍ش‌ در ت‍ع‍ام‍ل‌ ان‍دی‍ش‍ه‌ه‍ای‌ ک‍لام‌ و ج‍ری‍ان‌ه‍ای‌ س‍ی‍اس‍ی‌ به عنوان اثر برگزیده گروه تاریخ اسلام
-    دکتر عبدالله همتی‌گلیان صاحب اثر مدجنان؛ پژوهشی در تعامل و تقابل اسلام و مسیحیت در اسپانیا به عنوان اثر شایسته تقدیر گروه تاریخ اسلام

گروه تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامي:
-    شادروان دکتر ن‍س‍ری‍ن‌ گ‍ل‍ی‍ج‍ان‍ی‌‌م‍ق‍دم‌ صاحب اثر ت‍اری‍خ‌‌ش‍ن‍اس‍ی‌ م‍ع‍م‍اری‌ ای‍ران‌: طرح‌ روی‍ک‍ردی‌ ج‍دی‍د ب‍ا ت‍وج‍ه‌ ب‍ه‌ ک‍اس‍ت‍ی‌‌ه‍ای‌ ت‍اری‍خ‌‌ن‍گ‍اری‌ م‍ع‍م‍اری‌ ای‍ران‌ به عنوان اثر رتبه سوم گروه تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامي
-    آقای هادی خالقی صاحب اثر دیوان نقابت: پژوهشی درباره پیدایش و گسترش اولیه تشکیلات سرپرستی سادات به عنوان اثر شایسته تقدیر گروه تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامي

گروه تاريخ تشيع:
-    دکتر محمدعلی رنجبر صاحب اثر م‍ش‍ع‍ش‍ع‍ی‍ان‌: م‍اه‍ی‍ت‌ ف‍ک‍ری‌ - اج‍ت‍م‍اع‍ی‌ و ف‍رآی‍ن‍د ت‍ح‍ولات‌ ت‍اری‍خ‍ی‌ به عنوان اثر رتبه دوم در گروه تاریخ تشیع
-    آقای مصطفی صادقی صاحب اثر تحلیل تاریخی نشانه‌های ظهور به عنوان اثر شایسته تقدیر در گروه تاریخ تشیع
-    دکتر نعمت‌الله صفری فروشانی صاحب اثر ارزیابی روایات و منابع مکتوب امامیه درباره زندگی نامه امامان شیعه به عنوان رساله دکتری برگزیده در گروه تاریخ تشیع

گروه تاريخ نگاري و مطالعات بين رشته اي:
-    دکتر ح‍س‍ن‌ ش‍ای‍گ‍ان صاحب اثر ‌اق‍ب‍ال‌ و ت‍اری‍خ‍ن‍گ‍اری‌ به عنوان اثر شایسته تقدیر گروه تاريخ‌نگاري و مطالعات بين رشته‌اي

گروه تاريخ ايران و انقلاب اسلامی:
-    دکتر م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ اک‍ب‍ری‌ صاحب اثر ت‍ب‍ارش‍ن‍اس‍ی‌ ه‍وی‍ت‌ ج‍دی‍د ای‍ران‍ی‌: (ع‍ص‍ر ق‍اج‍اری‍ه‌ و پ‍ه‍ل‍وی‌ اول‌) به عنوان اثر رتبه دوم در گروه تاریخ ایران
-    دکتر پرویز رجبی صاحب اثر هزاره‌های گمشده به عنوان اثر رتبه دوم در گروه تاریخ ایران
-    آقای حمیدرضا دالوند صاحب اثر انقلاب اسلامی در لرستان به عنوان اثر برگزیده انقلاب اسلامی در گروه تاریخ ایران

گروه تاريخ جهان:
گروه تاریخ جهان در این جشنواره برگزیده‌ای نداشت.

در پایان از اعضای محترم شورای علمی جشنواره با اعطای تندیس و لوح تقدیر تجلیل شد. همچنین از جناب آقای دکتر حسن زندیه به دلیل مطرح کردن برگزاری روزی برای تجلیل از پژوهشگران و استادان اهل تاریخ و تلاش برای تصویب روز تاریخ تجلیل گردید.


دبیرخانه اجرایی جشنواره